قرارداد بینالمللی منع بمبهای خوشهای به مرحلهی اجرا درآمد، اما بدون امضای کشورهای اصلی تولیدکنندهی این سلاحی که “حیلهگر” و “غافلگیرکننده” خوانده میشود. قربانیان آن اغلب غیرنظامیان هستند. لبنان یک نمونه است.
تا کنون بیش از ۱۰۰ کشور جهان قرارداد منع بمبهای خوشهای را امضا کردهاند. از میان آنها حدود ۴۰ کشور طبق موازین داخلی خود به امضایشان اعتبار قانونی دادهاند.
اول اوت ۲۰۱۰ به عنوان روز اجرایی شدن قرارداد بینالمللی منع بمبهای خوشهای وارد روزشمار تاریخ شد. از زمان امضای قرارداد در اوسلو تا اجرایی شدن آن ۲۰ ماه طول کشید. شرط اجرایی شدن قرارداد آن بود که دست کم ۳۰ کشور آن را طبق موازین داخلی خود تصویب کنند.
آمریکا، چین و روسیه به قرارداد نپیوستهاند. اینها کشورهای اصلی تولیدکنندهی بمبهای خوشهای هستند. اسرائیل نیز که در کاربست این سلاح پرسابقه است، از امضای قرارداد خودداری کرده است.
نظامیان علاقهمند به بمب خوشهای زیر فشار افکار عمومی این موضوع را انکار میکنند که مأموریت این نوع سلاح کشتن غیرنظامیان است. ولی آمار و شواهد به روشنی نشان میدهند که ۹۸ درصد قربانیان بمبهای خوشهای غیرنظامیان هستند.
نمونهی لبنان
بمب خوشهای نخست در جنگ جهانی دوم به کار بسته شد و در جریان جنگ ویتنام بود که شهرت یافت. آمریکاییان بر روی لائوس ۴۰۰ هزار بمب خوشهای فرو انداختند. ناتو در سال ۱۹۹۹ در کوزوو از این نوع سلاح استفاده کرد. آمریکا آن را در سال ۲۰۰۳ در عراق به خدمت گرفت. اسرائیل آن را در سال ۲۰۰۶ در لبنان علیه حزبالله به کار برد و روسها از آن در سال ۲۰۰۸ در گرجستان استفاده کردند.
نظامیان علاقهمند به بمب خوشهای زیر فشار افکار عمومی این موضوع را انکار میکنند که مأموریت این نوع سلاح کشتن غیرنظامیان است. ولی آمار و شواهد به روشنی نشان میدهند که ۹۸ درصد قربانیان بمبهای خوشهای غیرنظامیان هستند.
نمونهی لبنان
بمب خوشهای نخست در جنگ جهانی دوم به کار بسته شد و در جریان جنگ ویتنام بود که شهرت یافت. آمریکاییان بر روی لائوس ۴۰۰ هزار بمب خوشهای فرو انداختند. ناتو در سال ۱۹۹۹ در کوزوو از این نوع سلاح استفاده کرد. آمریکا آن را در سال ۲۰۰۳ در عراق به خدمت گرفت. اسرائیل آن را در سال ۲۰۰۶ در لبنان علیه حزبالله به کار برد و روسها از آن در سال ۲۰۰۸ در گرجستان استفاده کردند.
در لبنان بقایای بمبهای خوشهای همچنان قربانی میگیرند و از زمان پایان جنگ در اوت ۲۰۰۶ تا کنون ۴۶ نفر را کشته و ۳۴۰ نفر را مجروح کردهاند.
بمبهای خوشهای مناطق وسیعی را خطرخیز و در نتیجه به لحاظ اقتصادی بیاستفاده میکنند. یک نمونه: نمر مصطفی، اهل جنوب لبنان، تازه پس از چهار سال میتواند پا در باغ زیتون خود بگذارد. اسرائیلیها در نزدیکی باغ او بمب خوشهای افکنده بودند. بمبکهای آن در گوشه و کنار باغ او به تلههایی تبدیل شده بودند که با کوچکترین تماسی منفجر میشدند. پاکسازی باغ نمر مصطفی چهار سال طول کشید.
در نزدیکی باغ مصطفی، محمد نصرالله خانهی محقری دارد. او پشت خانهاش باغ کوچکی دارد که در آن نیز بمبکهای یک بمب خوشهای اسرائیلی تله گذاشتهاند. باغ محمد نصرالله پاکسازی نشده، اما او برای مواظبت از درختها به آن سر میزند. بر فرزاندانش رفتن به باغ را ممنوع کرده است.
پاکسازی کامل جنوب لبنان از بقایای بمبهای خوشهای تا سال ۲۰۱۴ طول خواهد کشید. تا آن زمان محمد نصرالله، خانوادهاش و صدها خانوادهی دیگر در بیم مداوم به سر میآورند. هر لحظه ممکن است یکی از آن بمبکها مأموریت خود را به انجام برساند.
نسخه چاپی این برگه